Endometriozis

İnfertilite nedenleri içerisinde önemli bir grubu oluşturur. Genel olarak vakalar kendi içerisinde hafif, orta ve ileri derecede olanlar olarak sınıflandırılır. En sık şikayet sancılı adet ve birliktelikte ağrıdır. Fakat her adet sancısı çeken ya da birliktelikte ağrısı olan vakada endometriozis düşünülmez. Muayene, detaylı hikaye ve ultrason bulgusuna göre karar verilir. Hafif şiddetteki vakalarda normal muayene ve yüzeyel ultrasonda problem saptanmayabilir. Doktorun tecrübesi ve takibine göre şüphelenilir ve kesin tanı laparoskopi dediğimiz, endoskopik operasyon ile konulur. Hafif vakalarda sadece tüpler ve karın boşluğunu kaplayan peritonda endometriozis odakları gözlenir. Tüpler başlangıç vakalarında hasara uğramamış yani kapanmamıştır fakat ilerleyen dönemde tüplerde yapışıklıklar oluşur ve tubal faktör olarak yani tüplerin sağlıklı çalışamaması sonucu gebelik çok zor olur ya da olamaz. Daha ilerleyen vakalarda endometriozis odakları yumurtalıkları tutar ve içine kanama yaparak çikolata kisti dediğimiz endometrioma kisti oluşur. Bu vakalarda kiste bağlı yumurtalık kapasitesinde düşme görülebilir. Endometriozis vakalarında kişinin özel olarak tüm yönleri ile (yaşı, yumurtalık kapasitesi, rahim kalitesi, ek infertilite nedenleri ve eşinin sperm durumu ile) değerlendirilmesi ve tedavinin buna bağlı olarak çifte özel planlanması gerekir.

Çok önemli bir nokta her endometriozis kisti olan vaka ameliyat edilmemelidir. Yine kişiye özel yapılacak tedavi planına göre organize edilmelidir. Örneğin yaşı genç, yumurta kapasitesi iyi, sperm durumu normal olan bir vakada hastanın şikayetleri de varsa, tüplerin değerlendirilmesi ve şikayetlerin kaldırılması için operasyon yapılabilir fakat ileri yaş, düşük yumurta kapasitesi, düşük yada kalite sorunu olan sperm olan vakada eğer öncelikli tüp bebek uygulanacaksa ameliyat her vakada önerilmez, birçoğunda yapılmaması tercih edilir. Çünkü; ameliyat her zaman yumurtalık kapasitesi için bir sorun yaratır yani yumurtalıkta hasar oluşturur. Gürgan Clinic ekibi olarak bu konuda önemli bir araştırma yaptık ve öneli bir dergide yayınladı, birçok kongrede bu konuda konuştuk. Bizim araştırmamızda ameliyat olan grubun tüp bebek tedavisinde daha az yumurta çıkardığını tespit ettik. Görüldüğü gibi endometriozis önemli ve iyi planlanması gereken bir rahatsızlıktır. Kliniğimizde bu çerçevede deneyimlerimizle en iyi organizasyonu yapıyoruz.

Endometriozis ile ilgili şu konuları unutmayınız

- Endometriozis kanser değildirEndometriozis olan grupta hastanın gebelik isteyip istememesine göre tedavi planı ve takibi tamamen değişir.

- Endometriozis farklı şiddette, farklı nedenlerle kendiliğinde gebe kalmada zorluğa yol açar, bazı vakalarda kendiliğinden gebelik şansı olmaz, tüp bebek tedavisi gerekir.Unutmayınız endometriozis olan bir grup kadın kendiliğinden gebe kalabilir yani mutlaka tedavi alması gerekmez.

- Endometriozis tamamen tedavi edilebilecek yani kökten çözümlenebilecek bir rahatsızlık değildir.Her hasta kendi içerisinde birçok farklılık gösterir.

- Endometriozis oluşturduğu tüplerdeki yapışıklıklar ile bir grup hastada tüplere bağlı olarak infertilite oluşturur.Her endometriozis vakasında tüplerde tıkanıklık yoktur.Her vakanın ameliyat edilmesine gerek yoktur.Tedavi planında kadın yaşı, yumurtalık kapasitesi, sperm durumu birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.Tüp bebek tedavisi planlanacak grupta birçok hastada özellikle ameliyat edilmemesi gerekebilir.

- Endometriozis nedeni ile geçirilen her bir yumurtalık operasyonu yumurta rezervine zarar verir.

- Endometriozis vakalarında iyi şekilde planlanıp hassas yapılan tedavilerde tüp bebek tedavisi başarı şansı düşmez.İleri endometriozis vakalarında tüplerdeki ileri yapışıklık tüpte tıkanma ve içerisinin sıvı dolarak iltihaplanmasına neden olabilir.Bu duruma hidrosalpinks denir. Hidrosalpinksin tüp bebek başarısını düşürücü etkisi vardır. Bu nedenle tedavi öncesi değerlendirilip ameliyat ile durumun ortadan kaldırılması gerekir. Bu durumda da her vaka kendine göre özel operasyona alınır.

- Gebelik endometriozis üzerinde tedavi edici ve hastalığı geriletici etkiye sahiptir.